Grote Vragen – de Verdieping, voorjaar 2007

Zes avonden op zoek naar geheimen: geheimen van God, mensen, geloof en ongeloof. Levensgeheimen, geloofsgeheimen. Eén musicus en zes oecumenisch ingestelde theologen, in verschillende beroepen werkzaam, nemen je mee op een zoektocht. Een tocht langs Grote en kleine vragen. Niet met pasklare Grote Antwoorden, wel met verheldering van de vragen.

Hoe lees jíj dit bijbelverhaal ? ‘Bruiloft in Kana’ – intercultureel gelezen
Dinsdag 10 april van 20 – 22u, (zaal open 19.45 uur) Kerkstraat 107, 1017 GD Amsterdam

Een bijbelverhaal over bruiloft vieren. Een verhaal dat vragen oproept: Waarom zou je trouwen? Wie trouwen er eigenlijk in dit verhaal? Wat is dat: trouwen? Vragen bij ‘De bruiloft in Kana’, 2000 jaar geleden en vragen voor nu.

Willemien Boot (theoloog, trainer): ‘Wat mij in het bijbelverhaal van de bruiloft in Kana boeit is dat het op het eerste gezicht zo’n simpel verhaal lijkt, maar dat er zo veel lagen en vragen in zitten. Wie zijn al die personen? Hoe vierden mensen toen een bruiloft - en hoe doe je dat nu? We lezen met onze 21ste-eeuwse ogen en oren en stellen onze eigen vragen. Zo blijven verhalen leven. Er zijn weinig boeken die zo oud zijn, die nog zo breed gelezen worden, alsmaar opnieuw uitgelegd, telkens weer een licht werpend op ons leven vandaag. Fascinerend.’
Het verhaal ‘Bruiloft in Kana’ staat in Johannes 2: 1-12


Hoe bepaalt familie je leven ? Jozef, zijn broers en het geheim dat er speelt
Dinsdag 17 april van 20 – 22u, (zaal open 19.45 uur) Kerkstraat 107, 1017 GD Amsterdam

Jan Krans (universitair docent Nieuwe Testament): ‘Het staat in de bijbel en het is literatuur: de Jozefcyclus . Jozef: hij had de ogen van zijn moeder en was de lieveling van zijn vader. Een dromer was hij, het middelpunt van zijn eigen universum. Maar: hij had broers, een heleboel. Wat mij boeit is de veelkleurigheid van het verhaal (niet alleen van Jozefs mantel!), de vele mogelijkheden om je nu weer met het ene personage dan weer met het andere te identificeren. Het was voor mij een ontdekking dat dat ook in de bijbel staat. En ja, het is gewoon een goed verhaal, dat het waard is om verteld en gespeeld te worden. Dat gaan we dus proberen.’

De cyclus van verhalen over Jozef staat in Genesis 37 t/m 50
 

Het Heilige: waar is het gebleven? Het geheim van … (ja van wat eigenlijk?)
Dinsdag 24 april maaltijd 18:00 – 19.30u (opgave gewenst) avond 20 – 22u, zaal open 19.45 uur
Kerkstraat 107, 1017 GD Amsterdam

Bernard Rootmensen (em. studentenpredikant, publicist):
‘Geloven cirkelt rond een geheim, het geheim van het heilige.
Maar waar is het heilige gebleven? Is er dan niets meer heilig?
Jawel, maar het is met het heilige anders dan wij vaak denken,
Zie het verhaal van het opbrengen van de ark naar de tempel in Jeruzalem (II Samuel 6).
Dat verhaal is veelzeggend. Ook in onze tijd.’

Het betreffende bijbelgedeelte staat in 2 Samuel 6

Muzikaal intermezzo:
‘Grote Vragen zingen’
Wat doet muziek met een gedicht ? Wat doet een lied met jou ?
Dinsdag 1 mei 20 – 22 uur, zaal open 19.30 Keizersgracht 566, 1017 EM Amsterdam

Diederick Koornstra (cantor Keizersgrachtkerk, muziektherapeut): ‘Wanneer stellen we elkaar die grote vragen over God, over zingeving, over het waarom? We hebben soms moeite de juiste woorden te vinden, en – als we de woorden gevonden hebben – om ze over onze lippen te krijgen. In een gedicht kunnen we de woorden vinden die we zoeken, in een lied kunnen we het juiste gevoel erbij vinden. Dan wordt onze stomheid doorbroken, en komen de vragen tot klinken.
In deze workshop gaan we bij enkele liederen ervaren wat de muziek toevoegt aan het gedicht. We zingen liederen met dezelfde tekst op verschillende melodieën. We gaan onderzoeken wat het herhalen van een lied met ons doet. Je wordt uitgenodigd om zelf te zingen, maar je kunt ook luisteren. Je kunt dan genieten van de mooie akoestiek in onze vernieuwde kerkzaal.’

Deze Intermezzo-avond staat een beetje los van de cursus Grote Vragen etc. Algemeen cultureel geïnteresseerden, luisteraars, zangers en muziekliefhebbers, kerkgangers en niet-kerkgangers kunnen er veel plezier aan beleven.

Toegang: € 5 en € 4 (met kortingen), (Deelnemers cursus Grote Vragen etc. gratis)
Kaarten: aan de zaal.
Plaats: Keizersgrachtkerk, Keizersgracht 566, 1017 EM Amsterdam
 

Wat is toch het geheim van de verbeelding ? God op het witte doek
Dinsdag 8 mei 20 – 22u, zaal open 19.45 uur Kerkstraat 107, 1017 GD Amsterdam

Wat verbeeld je je?
400 afbeeldingen van God was het resultaat van een kindertekenwedstrijd die een Amsterdams museum bedacht: grimmige, lieflijke, lollige, serieuze, schunnige en bizarre godsbeelden. Een God in bikini en een God met een joint. En winnaar Matthias tekende God als een vriendelijk gezicht dat opdoemt uit een donkere wolk. Socioloog Herman Vuijsje bekeek de tentoonstelling ‘Grote goden’ in 1999 in het Allard Pierson Museum en stelde er een kleine bloemlezing uit samen. Zijn conclusie: God is in zeg 40 jaar van conservatief liberaal geworden.

Ook in films en boeken wordt God dikwijls verbeeld, neem Son of Man (2005), Dogma (1999), Breaking the waves (1996), Fanny en Alexander (1982) en Oh, God! (1977), maar de lijst is oneindig uit te breiden. In de roman ‘Wees genadig’ uit 1989 van de literair slapstickauteur Arto Paasilinna, maar ook in de recentere film Bruce Almighty (2003) wordt God als levende persoon opgevoerd, gespeeld.

Esther van der Panne (theoloog, redacteur) & Hermen Jan Rijks (gezinscoördinator, studeerde theologie): ‘Verbeeldingen fascineren en wekken beroering. Aan de hand van een of twee filmfragmenten vragen wij naar onze verbeelding en gaan daarover in gesprek. Hoe stellen wij ons God voor? En wat roept het op als iemand dit geheim probeert te verbeelden? Kunnen we zo raken aan het geheim?’ Esther: ‘Bij een film als Die grosse Stille / Into the Great Silence denk ik: Waar is God?’ Hermen Jan: ‘Opeens vraag ik me af wat eigenlijk mijn eigen godsbeeld is.’

Uiteraard figureert God in de Bijbel. Er is zelfs een vrij onbekende bijbelpassage waarin God een mens vraagt om Hem te spelen: Exodus 7: 1-2

Exodus 7: 1-2
Dan zegt de Ene tot Mozes:
zie!, gegeven heb ik jou aan Farao als God;
en Aäron, je broeder, zal er wezen als je profeet! –
jíj brengt onder woorden
alles wat ik je gebied;
en Aäron, je broeder, voert het woord tot Farao:
heenzenden zal hij de zonen Israëls uit zijn land! –
(Naardense Bijbelvertaling, voor andere vertalingen zie de internetsite Biblija)
 

Wat is het geheim van je bestemming ? ‘Eindelijk thuis’, een beeld-verhaal
Dinsdag 15 mei 20 – 22u, zaal open 19.45 uur Kerkstraat 107, 1017 GD Amsterdam

Auke van der Leij (politiepastor): ‘Hoe weet je je thuis? Dat vind ik een fascinerende vraag. Toen ik vader werd, was dat een enorme aardverschuiving: hoe zielsveel je van je kinderen gaat houden! Daarbij stelde ik mezelf de vraag: Hoe hebben mijn vader en moeder mijn geboorte? Het besef hoe je ouders van jou houden, of juist niet – want ook dat laatste komt helaas voor. Het verhaal ‘De terugkeer van de verloren zoon’ (Lucas 15:11-32) gaat denk ik daarover: over je thuis weten, je bestemming vinden, over onvoorwaardelijke liefde. Je thuis weten heeft voor mij te maken met het besef dat je bemind wordt om wie je bent. Over het geheim van geborgenheid.’

‘Eindelijk thuis’ een boek van Henri Nouwen
Iemand zit te wachten in een hal en zijn oog valt op een poster: twee mannen die elkaar innig omhelzen. Dat beeld blijft bij hem hangen. Maanden later: opeens herinnert hij zich het beeld van die poster en het raakt hem opnieuw, het laat hem niet meer los. Dat overkwam de Nederlandse priester en spiritueel bestseller-auteur Henri Nouwen. Over deze ervaring en over het schilderij dat hem zo raakte, ‘De terugkeer van de verloren zoon’ van Rembrandt, schreef hij een van zijn beste boeken ‘Eindelijk thuis’. Daarin laat zien dat het Rembrandt om de ópen armen van de vader gaat. Het is opvallend dat Rembrandt dit schilderij eerst maakte aan het eind van zijn leven: pas na een leven van lijden en verdriet was hij ertoe in staat.
Hillary Clinton schreef over het boek van Nouwen: ‘Het is het boek dat mijn leven het meest ingrijpend beïnvloedde; met universele, tijdloze lessen voor àlle mensen. Het is voor iedereen aan te raden, vooral ook voor wie een moeilijke periode doormaakt.’

Politiepastor drs. Auke van der Leij brengt op één avond boek, doek en levensverhalen samen.

OOST, WEST
Ik ben wel thuis, maar houd de deur op slot.
Zodoende denken ze, als ze aan de deur komen,
dat ik niet thuis ben.
Maar ik ben er wel.
Het is waarlijk juist en passend
dat ze denken dat ik niet thuis ben,
want ik wil alleen zijn, met U.
En tegen U praten en schreeuwen, al geeft U geen antwoord.

Het verhaal van de terugkeer van de verloren zoon staat in Lucas 15:11-32